Sağlık

Ön Çapraz Bağ Yaralanması

Diz çepeçevre bağlarla desteklenmiş bir eklemdir. Eklem içi bağlardan biri olan ön çapraz bağ 2 adet demetten oluşmaktadır ve uyluk kemiğinin kaval kemiği üzerinden öne kaymasını, rotasyonunu engelleyerek dizin stabilitesine büyük katkı sağlamaktadır. Ön çapraz bağ yaralanması diz travmaları içerisinde en sık karşılaşılan durumlardan biridir. Bu bağın yırtılması çoğunlukla ayak yerde sabit iken dizde oluşan rotasyonel travma sonucu meydana gelir. Çoğunlukla sportif faaliyetler sonucu oluşsa da bazen spor dışı sebeplerle de oluşabilir.

Ön çapraz bağ yaralanmaları dizde ilerleyici instabilite ve klinik sorunlar ile giden yaralanmalardır. Yapılan çalışmalarda diz bağ yaralanmaları sıklığı yılda 60/100.000 iken bu oran ön çapraz bağlarda 30/100.000’dir. Ülkemize ait kayıt sistemlerinde net veriler olmamakla birlikte İskandinav ülkelerinde ön çapraz bağ yaralanması görülme oranı yılda 32-38/100.000 aralığındadır. Ortalama yaş 27 olup yaralanmaların yüzde(%)60’ı erkeklerde görülmektedir. Amerika Birleşik Devletlerinin New York eyaletinde 1997-2006 yılları arasında yapılan 70.000 ön çapraz bağ cerrahisi incelendiğinde ortalama yaşın 31,2 olduğu, yaralanmaların %62,6 oranında erkeklerde görüldüğü ve sadece %37,3’ünün izole ön çapraz bağ yaralanması olduğu bildirilmiştir. Ön çapraz bağ cerrahisi yapılan hastalarda aynı ya da karşı dizde 2-5 yıl içerisinde yeni bir ön çapraz bağ yaralanmasının olma olasılığı %3-6’dır. Genel olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde yılda 100.000 ön çapraz bağ cerrahisi yapıldığı ve bununda yıllık maliyetinin 720 milyon dolar olduğu bildirilmiştir.

Ön çapraz bağ yaralanmasını sırasında dizde kopma sesi gibi bir ses duyulabilir. Dizde ağrı, şişlik, dizde öne kayma ve dönme hissi başlıca şikayetlerdir. Beraberinde menisküs yırtığı ve kıkırdak yaralanması bulunabilir. Çapraz bağ yaralanmasının teşhisinde her hastalıkta olduğu gibi hastanın öyküsü ve travma şekli önemli bir yer tutmaktadır. Ortopedik muayene ve MRG incelemesi ile çapraz bağ yaralanması ve olası muhtemel diz içi yaralanmaların tanısı kesinleştirilir.

            Ön çapraz bağ cerrahisinde temel amaç; dizin stabilitesini sağlamak, eklemdeki kıkırdak ve meniskal hasarı önlemektir. Bunun sonucunda da ağrısız, fizyolojik hareket sınırlarında ve yeterli kas gücüne sahip bir diz eklemi elde etmektir.